Geschiedenis

17 september 1806
Het slaan van munten in Nederland is altijd een provinciale aangelegenheid geweest. Wanneer begin negentiende eeuw Nederland onder Frans bestuur komt te staan, besluit Koning Lodewijk Napoleon dat het slaan van Nederlandse munten landelijk georganiseerd moet worden. De Nationale Munt moet in Amsterdam komen.
Omdat in Amsterdam nog geen munthuis bestaat, besluit de Minister van Financiën dat de Nederlandse munten voorlopig in Utrecht geslagen worden.
Na het vertrek van het Franse leger wordt de Munt in Utrecht omgedoopt tot ’s Rijks Munt en blijft het slaan van de nationale munten in Utrecht gebeuren.

1904
Het Muntgebouw in Utrecht, gelegen tussen de Oude Gracht en de Neude, is hard toe aan een renovatie. De situatie is echter zo slecht, dat de Muntmeester van den Wall het niet ziet zitten met alleen renovaties. Hij schrijft in het jaarverslag: “Voortdurend eisen de verschillende oude gebouwen meer onderhoud en reeds herhaardelijk is bij mij de vraag gerezen of het wel wenselijk is ingrijpende en kostbare herstellingen te verrichten, wanneer niet vaststaat, dat de Munt nog langen tijd in deze gebouwen gevestigd zal blijven.”

1906
Muntmeester van den Wall krijgt zijn zin. De minister van Financiën komt de gebouwen inspecteren, die door de Muntmeester als ‘bouwvallig’ zijn omschreven. Eerst wordt even gedacht om op dezelfde plaats nieuwbouw te plaatsen, maar de bouwkosten worden te hoog. Bovendien moet de muntproductie dan een tijd lang stil gezet worden. De grond tussen de Oude Gracht en de Neude wordt te koop gezet en er wordt een nieuwe locatie gezocht.
Van den Wall bezoekt diverse Europese Munthuizen en overlegt met directies in Europa en Amerika.

Juli 1907
De heer C.H. Peters wordt aangesteld als rijksbouwmeester voor de bouw van de nieuwe Munt in Utrecht. Hij buigt zich over de tekeningen van Muntmeester van den Wall, die hij heeft getekend na zijn bezoeken in Europa.

Begin 1908
Er liggen concrete plannen klaar voor een nieuwe Munt aan de Kruisvaart. Echter, als de Utrechtse Beetwortep-Suikerfabriek failliet dreigt te gaan, komt er een prachtig alternatief. Er komt een stuk grond aan de Leidseweg vrij. De Muntmeester ziet de mogelijkheden: een terrein tussen het Merwedekanaal en de Leidse Rijn: gunstig voor de aanvoer van grondstoffen. De Eerste Kamer keurt dit voorstel goed en het terrein wordt aangekocht voor fl 8,25 per m².

Najaar 1908
De hoofdindeling van de Munt is zo goed als klaar. Vanwege de ziekte van de Muntmeester overlegt de Rijksbouwmeester C.H. Peters regelmatig met jonkheer F. Feith over de technische aspecten bij het opstellen van het bestek. In december worden bestek en tekeningen aan de minister aangeboden. De bouwkosten beraamt Peters op fl 476.300,-.

28 maart 1909
Muntmeester van den Wall overlijdt na een lang ziekbed. Mr. G. Blom wordt aangesteld als waarnemend Muntmeester. Op 1 september 1909 wordt dr C. Hoitsema benoemd tot Muntmeester, een functie die hij vervult tot 1 november 1933.

Memoires van Rijksbouwmeester Peters over de bouw van het Muntgebouw:
“Zoodoende werd dit in elk opzicht een moeielijk werk, een werk bovendien veel te laag aangenomen, en voor dat cijfer niet uitvoerbaar.”
De bouw loopt vertraging op van maanden, doordat een verkeerde aannemer is aangesteld.
Oorspronkelijk moet het Muntgebouw op 9 juli 1910 worden opgeleverd. Het wordt bijna een jaar later, op 31 mei 1911.

23 juni 1911
Koningin Wilhelmina slaat een Gouden Tientje bij de feestelijke opening op 23 juni 1911. Haar blik zal zich ongetwijfeld hebben gericht op de tekst boven de hoofdentree: “Het geld hier uit metaal verkregen, zij nooit ten vloek doch steeds ten zegen”.
5 andere spreuken zijn door de controleur-generaal van de Munt in die tijd, Hoitsma, afgewezen.
“Het goud hier gestempeld, zij ieder ten zegen”
“Goud verrijkt, deugd veredeld”
“Het gebruik bepaalt eerst de waarde van het geld”
“Goud verblindt, deugd verlicht”
“Hoe nuttiger besteed, hoe waardevoller het geldt wordt”
Ze maken allen geen indruk. De uiteindelijke spreuk is afkomstig van mr. L.J.A Trip en mr. Dr. Anton van Gijn, beide werkzaam op het Ministerie van Financiën.

1914
Het Muntgebouw wordt getroffen door een grote brand op zolder, in de linkervleugel.
Er is onvoldoende blusmateriaal en de paarden van gealarmeerde brandweer staan niet in de juiste stal. Peters wordt voor herstelwerkzaamheden ingeschakeld. Extra brandmuren worden aangebracht.

1915
Nauwelijks vier jaar na de opening van de Munt zijn er al aanpassingen doorgevoerd aan het gebouw. Het aantal productiemachine nam toe waardoor er uitbreiding nodig was. Een deel van de binnenplaats werd opgegeven om extra werkruimte te creëren.

1928
Aan de linkerachterzijde van het Muntgebouw wordt een nieuw smelthuis gebouwd. Deze grote zaal wordt voorzien van een ijzeren kap waarin zes gemetselde cokesovens worden geplaatst voor de behandeling van zilver.

Begin jaren dertig
Er wordt extra bergruimte gecreëerd vanwege de ‘hermuntering’ van munten uit Nederland Indië. Gangen raken echter overvol met kisten en vaten, en vooral gebrek aan verzekerde bergruimte wordt steeds nijpender. Uiteindelijk besluit men een ondergrondse kluis te bouwen, op de binnenplaats van het voorgebouw. De 250 m² grote kluis wordt uitgevoerd in gewapend beton met een dikte van een halve meter. Wie nu een bezoek brengt aan het Geldmuseum kan over de ‘Gulden Middenweg’ naar de pers van de Eerste Slag lopen. Direct onder deze loper van geld bevindt zich nog steeds de kluis.

2001
Staatssecretarissen van Financiën en Cultuur, de heren W. Bos en R. van der Ploeg, stemmen in dat het Geldmuseum zich gaat vestigen in het Muntgebouw. Om dit te kunnen realiseren is een verbouwing noodzakelijk.
Hierin ging met terug naar de oorsprong, echter aangepast aan de tijd en functionele eisen die bij een museum en de Koninklijke Nederlandse Munt behoren.

April 2005
De verbouwing gaat van start, in opdracht van de Koninklijke Nederlandse Munt NV.
April 2007 is de verbouwing gereed en is het Muntgebouw klaar voor de volgende 100 jaar.

Juni 2011
Het Muntgebouw aan de Leidseweg in Utrecht bestaat 100 jaar. Ter gelegenheid van dit jubileum wordt een speciale Herdenkingsmunt geslagen ‘100 jaar Muntgebouw’.

Blijf op de hoogte!

Schrijf u nu in op onze nieuwsbrief. Dan blijft u op de hoogte van de nieuwste munten, leuke acties en het laatste nieuws!
Schrijf je in voor de nieuwsbrief  

Volg ons ook op:

Veilig & vertrouwd

  • Echtheid gegarandeerd door onze experts
  • Unieke producten en exemplaren
  • Beveiligde verbinding bij afrekenen.
  • Volwaardig lid van Thuiswinkel Waarborg
thuiswinkel waarborg

Altijd op de hoogte van de nieuwste uitgiften en acties?

Schrijf u in voor de nieuwsbrief van de Koninklijke Nederlandse Munt! Dan bent u automatisch altijd als eerste op de hoogte van de nieuwste uitgiften en het laatste muntnieuws.

Ja, ik schrijf me gratis in

De nieuwsbrief wordt wekelijks verstuurd.

close