25 jaar openstelling huwelijk 2026 Gouden Tientje

Wat begon als een strijd voor gelijke rechten, groeide uit tot een wereldprimeur. Op 1 april 2001 schrijft Nederland geschiedenis: als eerste land ter wereld wordt het voor twee mensen van hetzelfde geslacht mogelijk om te trouwen. Dit jaar vieren we deze mijlpaal op bijzondere wijze: het 25 jaar openstelling huwelijk Gouden Tientje, geslagen door de Koninklijke Nederlandse Munt in opdracht van het Ministerie van Financiën.

De weg naar een gelijk huwelijk

De openstelling van het huwelijk kwam niet uit de lucht vallen: het was een gevolg van een jarenlange strijd voor gelijke rechten. Al in de jaren 80 stegen de eerste geluiden voor een gelijk huwelijk op: steeds meer organisaties en activisten zetten zich in. In 1994 stelt Boris Dittrich (D66) als eerste voor om het huwelijk open te stellen. Dit voorstel wordt niet geaccepteerd, maar de toon is gezet. Vier jaar later wordt een belangrijke stap gezet met de komst van het geregistreerd partnerschap. Nog altijd betekent dit echter dat stellen elkaars achternaam niet kunnen dragen en nog geen wettelijk erfgenaam zijn van hun partner.

Op 21 december 2000 wordt een wet aangenomen dat Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek wijzigt. In Artikel 30 staat voortaan: “Een huwelijk kan worden aangegaan door twee personen van verschillend of van gelijk geslacht”. Op 11 januari 2001 is de wet officieel uitgegeven. Op 1 april 2001 gaven vier stellen elkaar het ja-woord! Nederland schrijft geschiedenis en vele landen volgden in de jaren erna.

Ontwerp

25 jaar openstelling huwelijk is nu vereeuwigd op een munt. Deze is ontworpen door Koos Breen. Breen nam een quote van Job Cohen als uitgangspunt van zijn ontwerp: “Wij zijn… tot het inzicht gekomen dat een belangrijke verbintenis als het huwelijk moet openstaan voor iedereen”. Het woord ‘iedereen’ krijgt dan ook een centrale plek in het muntontwerp. Op de keerzijde staat deze los aan de rechterzijde. Ook maakte Breen gebruik van twee belangrijke symbolen: verbonden ringen als symbool van het huwelijk en de regenboog als symbool van de LHBTI+ gemeenschap. Het woord ‘iedereen’ is dan ook in de regenboog geplaatst en ook de verbonden ringen omcirkelen dit woord. Dezelfde cirkel-elementen komen terug op de voorzijde, waar het portret van Koning Willem-Alexander op staat afgebeeld. Het Gouden Tientje wordt geleverd in een luxe verpakking.